Pieter Breughel I, Schaatsers voor de St. Joris poort te Antwerpen
Schaatsers voor de St. Joris poort te Antwerpen van Pieter Breughel de Oude (ca. 1525 - 1569), ook wel de Boerenbreughel genoemd. (Ice-skaters Near the Saint George Gate, Antwerp)
Een huifkar staat stil op de brug en een reiziger kijkt onder de huif door naar het schaatstafereel. Bij de boom staan mannen te wijzen en te lachen naar een vrouw, die is gevallen en waarvan de blote kont te zien is.
Achter de brug en links van de boom zien we een colver.
Uit: Pieter Bruegel. Zo heb ik uit uw werken geroken. door Felix Timmermans:
In zijn boek over Pieter Bruegel schrijft Felix Timmermans over dit tafereel met ijsvermaak:
.... En twee dagen nadien, na den middag van den eersten Zondag in januari, kwam hij met een kagend hart op 'nen wagen vóór de Sint-Jorispoort te Antwerpen aan. Hij beefde. Daar waren ze op de wallengracht aan 't schaverdijen! Hij lachte. Dat getekend! Rap enige lijnen en wat mannekes op het papier. En toen reed hij 't goede Antwerpen binnen....
...Toen hij de tekening vasthad, die hij daarstraks aan de St.-Jorispoort had gemaakt, kon hij zich niet tegenhouden er met inkt duidelijker de schaverdijnende mannekes bij te zetten, de wagens op de brug, de torens achter de wallen en de toeschouwers, die lachten met een schaatster die haar achterste blootviel. Maar triestig terug-denkend aan de veranderingen die er tijdens zijn afwezigheid waren gekomen, noemde hij de prent " De Slibberachtigheydt van 's menschen leven", en dichte er wijselijk onder:
Zoo rijdt men op het ijs t' Antwerpen voor de stadt
D' een herwaerts d' ander gins, begaept van alle zijen
D' een stronckelt, genen valt, dien houdt hem recht en prat
Ag leert hier aan dit beelt hoe wij ter werelt rijen
En slibbeneren onzen wegh, d' een mal en d' ander wijs
Op dees verganckelijkckheit veel brooser als het ijs.
"Schoon land," zei hij ontroerd en wierd geestdriftig. "mijn eerste tekening in 't land die telt! Wat zal er later veel te maaien vallen! Daar ligt zaad genoeg!" Hij keek rond naar de tekeningen die er lagen, verblijd om het vele werk dat hem te wachten stond. Dat vraagt een kruiske! In de naam des Vaders en des Zoons en de Heiligen Geestes Amen!" En toen zette hij in een hoekske van het ijstafereeltje: Pieter Brueghel 1553.
Rechts onderaan de tekening staat zo te zien brueghel 155? Als deze tekening het origineel is, blijkt dat Bruegel ook brueghel met een h heeft gebruikt.
Tekening met pen en bruine inkt. 213 x 298 mm (8 3/8 x 11 3/4 inches). Rechtsonder gesigneerd met 'breughel 1553' (misschien 1558).
De tekening is in particulier bezit in New York.
Opmerking
Deze tekening diende als voorbeeld voor de kopergravure van Frans Huys (in spiegelbeeld uitgevoerd)
Literatuur
• Geert & Sara Nijs, Games for Kings & Commoners, Part Three, p. 193. ISBN 978-2-9540069-3-2. 2015