Kolfstok, kliek. Ws. eerste kwart 20e-eeuw

Deze kliek is een mooi exemplaar: een smalle voet met veel butsen naar het model van een 18e eeuws colf- of kolfkliek. Het hout van de steel is mooi gevlamd en het boveneind is omwonden met textiel waar een bloemmotief op is te zien.

De kliek is eigendom van een Amerikaan, die dit exemplaar enkele jaren terug heeft verworven op een veiling van Christie's. De aanbieder was een Nederlander uit Noord-Holland en een bekend kolver.

De Amerikaan is geïnteresseerd in de geschiedenis van golf en kan zich geheel niet voorstellen dat met deze kliek van drie pond een goeie 'full swing' gegeven kan worden... Mogelijk dat deze website hem uit de droom helpt.

Het dateren van een kliek valt niet mee. Over de productie van de verschillende soorten klieken is nooit gepubliceerd en dat zal ook niet meer gebeuren. De productie was vaak in handen van de speler zelf, een familielid of de plaatselijke smid of timmerman. Weinig van deze kliekenmakers liet ooit een naam of een datum achter. Bovendien is het spel erg traditioneel en veranderen vorm van de slof en de steel in de tijd gezien erg weinig tot niet. (Er zijn wél verschillen aanwijsbaar tussen colfstokken en kolfstokken, maar weer niet goed tijdens de 'overgangsperiode.) Een enkele keer is de slof voorzien van de naam van de speler (alleen bij het St. Eloyen Gasthuis usance) en dan kan een kliek wél worden gedateerd.

Tóch kunnen aan deze kliek enkele bijzonderheden worden gezien:

- Het is een gummikliek voor linkshandigen. Gummiklieken worden pas in gebruik genomen na de introductie van de gummibal. Gummi wordt gemaakt van de 'gutta percha' boom die vooral in Indonesië voorkomt. De eerste kolfballen van gummi dateren van rond 1860. De kliek is voor linkshandigen omdat het op de foto bovenliggende deel gebogen is en dus niet geschikt om mee te 'slaan' (tegen het schuiven aan). Het onderliggende deel moet dus vlak zijn en kan dus alleen gebruikt worden als de linkerhand voor ligt.

- We hebben de slof vergeleken met die van andere klieken en ook vergelijkingen gevonden in de bevestiging van de slof aan de steel (lus met schroef, waarbij het hout van de steel is ingelaten in de slof). Van de bestgelijkende kliek (overigens een rechtshandige uitvoering) is bekend dat deze als 'oud tweedehandsje' in gebruik genomen is in 1950 (zie volgende afbeelding). Ook de in de slof ingeslagen sterren komen in vorm overeen, maar niet in aantal. De betekenis van die sterren is onbekend (waarschijnlijk versiering). Verder hebben de sloffen van beide klieken kenmerkende, maar betekenisloze, golfpatronen (de twee 'inkepingen').

- Het omwinden van de steel met stof of leder is een gebruik dat enigszins (en dan nog voorzichtig) kan worden gedateerd tussen circa 1870 en 1920. Bekend is het aanbod van een zadelmaker die de Kolfbond in 1886 een offerte toezond voor het bekleden van kolfstokken 'met het fijnste kalfsleden' voor twee gulden veertig (een nieuwe steel kostte toen 3 gulden).

- De kliek is uitsluitend binnenshuis gebruikt (gummikliek...!) en daar wordt geen 'full swing' bij gebruikt (het is geen golf... :-D ). De kliek wordt schuivend over de vloer tegen de bal 'geslagen'. Het gewicht van de kliek is daarbij niet echt belangrijk, maar wél het 'gewicht (en zwaartepunt) van de kliek' in relatie tot 'gewicht van de bal'.

Particulier bezit

Bron: Bob Weisgerber, Geert & Sara Nijs, Dirk Spijker