Jan van de Velde II (misschien III), Kolfbaan

Tekening door Jan van de Velde II (1593 - 1641)

Als deze tekening daarwerkelijk door Jan van de Velde II is vervaardigd, dan lijkt dit een bewijs dat er reeds op inpandige kolfbanen is gespeeld voor 1641 (= overlijdensjaar). Het Louvre overweegt daarom de toewijzing aan Jan van de Velde II te wijzigen in Jan van de Velde III.

Let op

• In het boek met Kolfbanen zijn twee plaatsen vermeld waar reeds voor 1641 een kolfbaan was: Honselaarsdijk (1640) en Rhoon (1553 of 1756). Beide plaatsen liggen in Zuid-Holland.

• Op deze hoge resolutie-afbeelding zie we in het schot bij de achterpaal een tekst. Hierin herkennen we de woorden 'zou gy ... den Bal' en 'slaen'. De overige woorden kunnen we helaas niet lezen.

• Op de tekening lijkt het of twee kolvers individueel aan het spelen zijn (en dus niet een partijtje spelen). Bovendien lijken de klieken en ballen geen lijn te vormen naar een van de palen. Vrijheid van de kunstenaar, of heeft Jan van de Velde zichtbaar zelf nooit gekolfd?

• De achterpaal lijkt op een soort bal geplaatst, in tegenstelling tot de voorpaal. Vrijheid van de kunstenaar?

• De sloffen van de twee spelers op de baan zijn onduidelijk, maar de slof van de converserende/sjansende speler lijkt mij voor kolf (en dat vóór 1641). Ook de grootte van de ballen wijst op kolfballen (en geen colfballen).

• Jan van de Velde II werkte achtereenvolgens in Haarlem (1614), Enkhuizen (1618), Haarlem (1626), Enkhuizen (1636-1641). Het zou mooi zijn als we de hier weergegeven baan ooit zouden kunnen benoemen.

Musée du Louvre, Parijs, collection Rothschild

Literatuur

• Geert & Sara Nijs, Games for Kings & Commoners, Part Three, p. 204. ISBN 978-2-9540069-3-2. 2015

Bron: Julie Rooryck, Mark Aberkrom