Jacob Smies, Graanhandelaar Johan Eijmer. 1794

Graanhandelaar Johan Eijmer (1757 - 1830) bij de Korenbeurs, aquarel door Jacob Smies (1764 - 1833) uit 1794.

In de Franse tijd kwam het kolfspel in een negatief daglicht. Dit lijkt misschien een vrolijke kolfspeler, maar schijn bedriegt. Op de afbeelding is duidelijk te zien dat Johan beneveld is door de rode wijn, getuige zijn opgeblazen rode wangen, zijn lodderige blik en het glas in zijn linkerhand. Bovendien maakt dit personage door zijn buikje en zijn pijp niet de indruk over te lopen van ambitie. Het is dan ook een spotprent die afrekent met de 'onnuttige' lieden die als enige ambitie het kolfspel en de bijbehorende drankgelagen hebben. Kerk en werk, verbeeld door de kerk op de achtergrond en de korenschoven, waren aan dit soort lieden niet besteed. Getuige het bovenschrift 'HEIL ZY DE BRAVEN' rekende deze prent af met de stroming patriotten die meer oog hadden voor het glas en de kolfstok dan voor de actuele politieke kwesties die zij eigenlijk zouden moeten adresseren. Echte 'brave' vaderlanders waren matig en besteedden hun tijd nuttig, dat was de boodschap van deze prent.

Waterverf op papier. 120 x 120 mm

Rijksmuseum (RP-T-1900-A-4470), verworven op 27 oktober 1900

Afbeelding gebruikt op de titelpagina van de masterscriptie 'Speelbal buiten eigen speelveld' van Arnout Janmaat (UvA, februari 2010). De digitale versie van de masterscriptie is beschikbaar onder Publicaties.

Bron: Arnout Janmaat

Literatuur

• Speelbal buiten het eigen speelveld, beeld en werkelijkheid van het kolfspel in Amsterdam tussen 1760 en 1810. Masterscriptie van Arnout Janmaat voor de faculteit Nieuwe Geschiedenis aan de Universiteit van Amsterdam, februari 2010.

• Golf through the ages by Michael Flannery, page 229. January 2004

• Niederländisches Künstler-Lexikon : auf Grund archivalischer Forschungen bearbeitet : mit mehr als 3000 Monogrammen, p. 100, cat.nr. 2