'Hockey'. Late 6e eeuw v. Chr.

Relief op marmeren piëdestal voor een standbeeld, gevonden in Athene in de in 479 v. Chr. gebouwde muur van Themistocles. Waarschijnlijk vervaardigd in het laatste kwart van de 6e eeuw v. Chr. Twee andere reliefs op dit piëdestal tonen eveneens sportende mannen. (Jan Lanting 2018, naar Harris, 1972: Plate 47)

Hockey is een oude sport. Heel bijzonder is in dit verband het bestaan van dit marmeren reliëf uit ca. 510-500 v.Chr., waarop duidelijk twee stok-met-bal-spelers te herkennen zijn, die elkaar de bal betwisten en dus een spel spelen dat op hockey lijkt. Omdat niets bekend is over 'doelen' of 'spelregels' is de claim voorbarig dat hier sprake is van hockey.

De oorspronkelijke spelvarianten hadden feitelijk alleen het gebruik van een soort slagstok als overeenkomst; verder zijn alleen verschillen te zien (het gebruik van paarden, het spelen door de lucht in plaats van over de grond, de afwezigheid van doelen, enzovoort). Pas na de middeleeuwen werd de aanzet voor het ontstaan van hockey in de huidige vorm gegeven.

In 'The Golfers Guide, the Early European History' wordt verondersteld dat stok-met-bal-spelen' vanuit het oude Egypte zijn overgewaaid naar de andere landen rond de Middellandse Zee. Ook de Romeinen speelden een spel met bal en gekromde stokken, paganicus of paganica geheten. Daarvan is geen afbeelding bekend, maar volgens de teksten speelden twee teams in tegenover gestelde richting. Dit heeft dus zeker niets met colf of kolf te maken, maar wellicht wel met een soort hockey.

Het reliëf werd gevonden op de Kerameikos, de begraafplaats in de in 478 v. Chr. gebouwde 'muur van Themistocles' in het centrum van het oude Athene. Ze bevindt zich nu in het Nationaal Archeologisch Museum van Athene.

Volgens Jan Lanting (in: Combineren en deduceren, 2018): Hoewel de afbeelding doet denken aan de bully van een hockeywedstrijd, gaat het hier vermoedelijk niet om een teamsport, maar om een tweekamp. De mannen links en rechts staan kennelijk te wachten tot zij aan de beurt zijn. Zij maken niet de indruk dat zij direct na de afslag in actie moeten komen.

Literatuur

● Jan N, Lanting, Combineren en deduceren, hoofdstuk De familierelaties van de 'hockeystick' van Nieuw-Dordrecht. p. 193, fig.10 op p. 195, 2018. ISBN 9789492444783

Bron: http://nl.wikipedia.org/wiki/Hockey, Jan N. Lanting