Haarlem, Charter Aelbrecht van Beieren - 1390

Herkomst: archief Steven van Hengel

Beschrijving:

Charter van de stad Haarlem, gezegeld door hertog Ruwaard Aelbrecht van Beieren (1336-1404) van 20 februari 1389 (1390 volgens hedendaagse jaartelling).

In 1390 schonk de graaf van Holland en Zeeland aan de stad Haarlem een stuk grond buiten de stad, bestemd 'tot eenen speelvelde (voor caetsspelers en colvers) tot ewighen daghen'. De baan mat ongeveer 320 x 200 meter.

Later, toen de baan overbevolkt raakte, stelde het stadsbestuur nog een tweede baan ter beschikking aan de andere zijde van de stad. Haarlem was hiermee een uitzondering, want in andere steden moest het spel buten de stadsmuren worden gespeeld: 'En zal niement gheenenderhande balspel hanteren, noch sollen metter colve, noch op gheenen kerkhoven of in kerken, noch in cloosteren...'. Het kwam dus kennelijk voor dat er in kerken en in kloosters werd gecolfd...!

Caets is een voorloper van tennis.

Transcript:

Aelbrecht, bi gods ghenaden palens(ra)ve upten Rijn h(e) moghe in Beye(re)n Grave van Heneg(ouwe) van Holl(an)t van Zeeland en(de) he(er) van Vrieslant doen cont allen luden dat wi aen ghesien hebben menighen vrouwen dienst die onse lieve en(de) getrouwe stede van Haerlem ghedaen hebben en noch doen sullen. Ende hebben hem graa(v)e ghedaen ende ghegheven die baen die leyt buten der Houtpoirten ten Houtwaert dit die bliven sal leggende tot enen speelvelde sonder enich ander orbaer daer op te doen tot ewighen daghen also groet ende alsoe cleyn alst nu ter tijt daer leyt voir(noemt) so hebben wi ons stede voir(sijt) ghegheven dat wi gheven vercont setlen en sullen binnen ons(e) stede voir(sijt) hi en salt selve mit sijns selfs luie bewaren ende oec gheve bevelinghe w(e)rden te gheven dan tot onsen wedersegghen ende ons dat wi willen dat deze voir(sijde) punten wel ghehouden worden ons(e) stede van Haerlem en(de) hen nacomelingen van ene en(de) van onse nacomeling(en) tot ewighen daghen hebben wi desen brief bezeghelt mit onsen zeghele Rhegt inden Haghe twintig daghe in februario Int Jaer ons here M ccc (1300) neghen eb(de) tachtich naden lope van onse hove.

Noord-Hollands Archief, Haarlem. Inv.Nr. Mr. A.J. Enschede, 1-41

Literatuur:

R. Bargmann, Serendipity on Early Golf (2010) 17-18.