Gildepenning. 1749

Gelithografeerde afbeelding van de gildepenning van Harmen Jans Wieldrayersgezel uit 1749, meester van het Wiel-, Stoel- en Nappendraaiersgilde mitsgaders Pompmakers. Op de voorzijde, hier links afgebeeld, zien we twee gekruiste slijp- of aanzetstokken/priemen, zoals gebruikelijk omgeven door een bladerkrans, met daaronder een breedtemeter en een bal. De bekende numismaat Mr Jacob Dirks noemt dit een klootbal (deel II, p. 263), maar het zou vanzelfsprekend ook een kolfbal kunnen zijn. (Een kaatsbal is onwaarschijnlijk, omdat deze een zachte kern hebben.)

Harmen Jans Wieldrayersgezel gaat op 15 november 1732 te Leeuwarden in ondertrouw met Trijntje Taekes. Omdat deze penning uit 1749 dateert moeten we vaststellen dat Harmen er 17 jaar of langer over gedaan heeft om op te klimmen tot meester!

Het gild kreeg (nieuwe) gilderollen in 1666, 1699 en 1749. Dit laatste jaar coïncideert met het jaartal op Harmen's penning, maar dat de nieuwe gilderol aanleiding was tot het uitgeven van nieuwe penningen is slechts speculatie.

In 1808 heette het gilde voluit Nap-, Wiel- en Stoeldraaiers, Pomp-, Blok-, Mast-, Boender- en Wagenmakers en Scheepstimmerbazen, zodat de nadruk van het werk kennelijk in toenemende mate op grof timmerwerk lijkt te zijn komen liggen.

Koper. Doorsnede 54 mm. Gewicht 27,52 gram. Gegraveerd

Fries Museum (N 13274).

Literatuur

• Catalogus van gildepenningen, Mr Jacob Dirks, p. 263

• Wittop Koning, 9.3

Bron: Stichting NGA Early Golf, beeldarchief van Steven J.H. van Hengel, Chris Teulings (toelichting)