Anoniem, De kolfspeler. Ca. 1830-1840

Schilderij 'De Kolfspeler', afkomstig uit de biljartkamer van de 'Groote of Oranje Sociëteit' te Zutphen.

Deze sociëteit is opgericht in 1763 en daarmee een van de oudste van ons land. Tot in de 2e helft van de 19e eeuw is er gekolfd. In de biljartkamer van deze sociëteit hangt dit schilderij met de afbeelding van een kolver. De schilder en het jaartal zijn niet bekend.

In 2008 is de afbeelding van dit schilderij ter datering aangeboden aan Bianca du Mortier, conservator van het Rijksmuseum te Amsterdam. Haar conclusie: Het blauwe pak doet denken aan het uniform van een bediende, zeker met de zilveren knopen. Datering ongeveer in de jaren 1830 - 1840. Op een foto van het bediend personeel uit 1886 heeft ook daar het kostuum een gekleurde kraag en in het jubileumboekje waar in de historie van 225 jaar “Groote of Oranje Sociëteit”is beschreven wordt ook een hoofdstuk gewijd aan de kastelein en knechts en daar staat dat het personeel een lichtblauwe kraag op rok of buis moesten dragen. Men is in de 19e eeuw niet gelukkig met het aannemen van kasteleins, alleen van 1825 tot 1844 is men zeer content met L. Fahro.

Zutphen

Fragment uit het dagboek van Jacob van Lennep, die in 1823 samen met Van Hogendorp een voettocht door Nederland maakten:

In de Sociëteit gekomen vonden wij van Rappard met wien wij wijn dronken, en zagen in de nabijgelegen kolfbaan den heer Kretschmar die terug in stad gekeerd ons zeer vele inlichtingen gaf nopens zijne fabriek te Deventer.

Zutphen telde in 1814 een tweede kolfbaan: Hof genaamd Vredeburg met kolfbaan, even buiten de Spittalpoort aan de Groote Weg.

Uit: Kleine historie van 225 jaar Groote- of Oranjesociëteit Zutphen 1763-1988 op pagina 69 van C.F.J.Schriks:

In 1817 werd de kolfbaan van de Groote of Oranje Sociëteit ondanks de hoge kosten toch hersteld. Voor het herstel van de kolfbaan in 1853 werd zelfs een lening uitgeschreven.

Olieverf op doek. 60 x 75 cm

Bron: Dirk Spijker, Do Smit

Foto: Tom Bierman, Eilko Sickinghe, Michiel Eijkman

Literatuur

• Colf Kolf Golf, Early Golf - Vroeg Golf door Do Smit en Michiel Eijkman, p. 59. ISBN 978-90-78920-27-4, 2016

Download

• Oorspronkelijke opname (zie bijlage; jpg, 3.39 MB)